DURANTE AS ENTREVISTAS COAS FAMILIAS DOS NEN@S NOV@S A PROFE MARICRUZ DESCUBRIU QUE ALGÚNS DELES AÍNDA USAN BIBERÓN E CHUPETE.
ESO NON É DOADO AOS TRES ANOS,POLO QUE... EIQUÍ VAI INFORMACIÓN PARA AXUDAR ÁS FAMILIAS NO MENESTER DE BOTALOS FORA DA VIDA DOS SEUS FILL@S,POIS XA NON OS PRECISAN E SO PODEN SER,DAGORA EN DIANTE,PERXUDICIAIS.
O PRIMEIRO QUE SE DEBE COÑECER SOBRE
O USO DO BIBERÓN E O CHUPETE.
Hábito de succión (chupete, pulgar ou outros dedos)
O hábito de succión que presentan os nenos pequenos débese a un reflexo natural
que temos os seres humanos e que xa estaba presente no seu fillo cando aínda se
atopaba no útero materno. Trátase de algo completamente normal, e ata san. Non
hai motivo para sentirse preocupado porque o seu fillo faga iso. O desexo de
chupar está relacionado coa capacidade de supervivenza, xa que lle permite
alimentarse e crecer. Tamén ten outras funcións relacionales, porque en
realidade, trátase, non só dunha estratexia da natureza para dotarnos de
capacidades de adquisición de alimentos, senón tamén dun medio de contacto coa
contorna e unha forma de aprender cousas sobre o mundo que nos rodea, cando
somos pequenos,o sexa,antes dos dóus anos.
Posto que é un mecanismo reflexo, é fácil observar que permanece succionando,
ata logo de terminar a toma, e ata poderemos apreciar nas primeiras semanas,
que succiona en calquera momento que se lle pon algo na boca. É un erro
frecuente interpretar isto como falta de achegue na alimentación do neno.
Os bebés experimentan unha sensación de seguridade derivada da succión. Esta
reláxalles e tranquiliza. Debemos ter en mente que cando un bebe, ou un neno
pequeno esta realizando chupeteo continuo ou succionando, esta obtendo unha
sensación pracenteira, reconfortante, e proporcionadora de seguridade. Por este
motivo, non se lle debe forzar a interromper ese chupeteo. De feito, este
efecto relaxante do chupeteo é tal que permanece moito máis alá dos primeiros
meses de vida, cando o reflexo de succión xa non é necesario na súa función
nutricional.
De todos os xeitos, todo ten o seu punto de sentido común, e tampouco se debe
interpretar que non se pode quitar do peito a un lactante que leva moito tempo
mamando, por temor a causarlles algún prexuízo. Hai que comprender que, ao
tratarse dun mecanismo reflexo, un bebé pode quedar ,enchufado ao peito,
succionando de forma interminable, ata moito intre logo de haberse durmido,
pola propia inercia do mecanismo reflexo que permite a succión. Non hai ningún
beneficio, do que prive vostede ao seu fillo, por apartalo do peito nesa
situación, que ademais pode resultar esgotadora para vostede (e ao seu fillo non
lle serve de nada que a súa mamá esgótese de forma innecesaria). Unha posible
excepción a isto sería a fase de establecemento da lactación (os primeiros
quince días de vida), onde é importante que a succión ao peito sexa a demanda.
A maior parte dos nenos abandona os hábitos de succión antes dos DOUS anos, sen
que se ocasionen danos permanentes.
OUTROS HÁBITOS PREXUDICIAIS RELACIONADOS COS ANTERIORES
Caries precoces da dentición de leite: Carie do biberón?
Moitos nenos pequenos satisfán o desexo de chupeteo, succionando continuamente
un biberón ou dando sorbitos repetidos e continuos dun vaso. Isto nunca é
recomendable, aínda que non adoita resultar prexudicial se o contido do
recipiente utilizado é, simplemente auga. Se se trata de bebidas azucaradas, de
zumes ou de leite - biberóns no primeiro ano de vida- pon, entón, ao seu fillo
nunha situación de alto risco de presentar carie de forma masiva na dentición
de leite.
Un escenario frecuente que pon a un neno en risco de desenvolver carie do
biberón é, precisamente, o costume de usar un biberón para que quede durmido
succionando. Esta é unha malísima costume que se debe desterrar.
Canto maior tempo teña na boca o recipiente utilizado para a succión e canto
maior sexa o contido en carbohidratos da bebida que conteña, mais motivos para
estar preocupados.
Danos e problemas a longo prazo motivados polas caries do biberón:
Esta destrución extensa da dentición de leite pode causar serios problemas na
dentición definitiva. Hai que recordar que os dentes de leite están bastantes
anos na boca, non só cando somos nenos pequenos. Durante moito tempo
coincidirán na boca do neno maior, dentes de leite e dentes definitivos. As carie do biberón poden causar problemas na aliñación e noutros aspectos da
dentición definitiva.
POTENCIAIS PROBLEMAS DERIVADOS DESTES HÁBITOS
EFECTOS POTENCIAIS, NEGATIVOS E POSITIVOS, DO HÁBITO DE USO DO CHUPETE E O
BIBERÓN.
Efectos sobre a saúde dental:
As situacións de succión enérxica e chupeteo continuado, tanto do chupete como
do pulgar ou outros dedos, son hábitos que poden causar, como consecuencias,
deformidades na boca e impedimento ao correcto aliñamento das pezas dentarias.
Isto é o esperable en nenos que están todo o día co chupete na boca, ata cando
corren e xogan.
Se o hábito non é tan enérxico e limítase a algunhas situacións concretas do
día, o normal é que non cause ningún prexuízo permanente e que se consiga unha
correcta mordida, sempre que o hábito desapareza antes do inicio da erupción
dos dentes permanentes (cara aos 5 anos). Nestes casos de succión menos
vigorosa e máis ocasional, practicamente sempre vai ocorrer que o neno
conseguirá unha mordida correcta, se o hábito desapareceu antes dos 3 anos.
En calquera dos casos, se o hábito aínda se mantén cara aos 3 anos de idade,
ímonos a atopar cunha variada clase de problemas:
- Os dentes centrais inferiores desvíanse cara a dentro, mentres que os dentes
centrais superiores sepáranse e desvían facía fóra.
-Se deforma e estreita o teito da boca.
-As arcadas dentarias, inferior e superior, se desajustan e perden a aliñación
correcta. Prodúcense as denominadas mordidas alteradas, aberta ou cruzada.
Canto máis se prolongue no tempo o hábito de succión, maior será este efecto
deformante.Todo isto trae en consecuencia problemas na linguaxe oral.
Chupete e lactación maternal. Interferencia e efecto sobre a duración da
lactación ao peito:
O principal problema do uso do chupete parece consistir en causar dificultades
no período de instauración da lactación (dúas ou tres primeiras semanas de
vida). A introdución do chupete antes de finalizar este período pode reducir a
motivación do bebe para lactar así como causar outros desaxustes. Non parece,
con todo, que ao uso do chupete durante a lactación xa establecida póidaselle
responsabilizar de abandonos precoces ou dunha menor duración da lactación
materna.
Influencia do chupete na frecuencia de infeccións do oído:
Parece quedar demostrado que o uso do chupete constitúe un factor de risco para
o desenvolvemento de otitis media. Con todo, hai que puntualizar que se trata
dun factor de risco máis entre outros moitos, e, desde logo, non un dos máis
influentes de entre todos os descritos.
A responsabilidade do uso do chupete no aumento do número de episodios de
otitis será maior canto mais prolongado e frecuente sexa o uso do mesmo.
EFECTOS POTENCIAIS DO HÁBITO DE SUCCIÓN DO PULGAR
Son similares aos debidos aos descritos para o uso prolongado do chupete. Con
todo, no caso do pulgar ou outros dedos, tamén hai que ter en conta os danos no
propio dedo, como callosidades, ulceras e infeccións de feridas locais.
Succión do pulgar fronte a hábito de uso do chupete.Que pode ser máis
prexudicial?:
Os efectos sobre a dentición e formación da boca non son moi distintos,
dependendo de se o obxecto do chupeteo é o chupete ou algún dedo do neno. Con
todo as seguintes son diferenzas entre ambas as situacións:
-O hábito de uso do chupete é moito máis fácil de interromper. Sobre o chupete,
os pais sempre terán máis control que sobre o uso do dedo. O chupete sempre se
poderá tirar ao lixo e dicirlle que desapareceu “misteriosamente”. O dedo, pola
contra, sempre o terá a man (nunca mellor devandito).
-Os chupetes resultan ser obxectos de succión máis blandiños e causan menos
dano aos dentes, sobre todo se a elección do chupete é correcta (ver máis
abaixo).
-O recubrimiento do chupete permite aliviar a tensión exercida sobre os dentes.
-Os chupetes poden lavarse enerxicamente, todas as veces que faga falta.
RECOMENDACIÓNS ACTUAIS E PROBABLE INTERVENCIÓN PARA MODIFICAR O HÁBITO DE
SUCCIÓN DO PULGAR
Os seguintes son algúns consellos para axudar e estimular ao seu fillo a que
abandone o hábito de chuparse o dedo:
- Non lle castigue pola práctica do chupeteo do dedo. Hai
que usar a estratexia oposta, é dicir trátase de proporcionar reforzo positivo
felicitándolle e premiándolle cunhas maiores atencións cando non o estea
facendo. Cando se decida a diminuír o hábito, hai que recompensarlle cada día
que consiga ter éxito no intento.
- Para o neno que quere abandonar o hábito, resulta ás veces útil envolverlle o
dedo cunha tirita que lle servirá de recordatorio de que debe deixar de
chuparse o dedo. Pode aceptar tamén porse unha luva durante o soño nocturno.
- Cando o seu fillo teña suficiente idade para comprender os posibles
resultados do hábito, pódeselle informar sobre o que lle pode pasar aos seus
dentes e á súa boca se continúa chupándose o dedo. Esta explicación é moi
efectiva se é o pediatra ou o dentista o que fala co neno en termos que el
poida entender. Este consello informativo, xunto co apoio claro e constante dos
pais, consegue que a maioría dos nenos abandonen o hábito. Se isto non dá
resultado, probablemente fará falta consultar co dentista para exporse outras
solucións e valora a repercusión do mantemento do hábito.
CONSELLOS PARA A RETIRADA DO CHUPETE:
-A idade ideal para retirar activa e definitivamente o chupete é cara aos 3
anos. Previamente, xa na segunda metade do primeiro ano débese comezar a
limitar progresivamente o seu uso. No segundo ano convén ter restrinxido o
recurso ao chupete a só algunhas situacións, como cando se vaia á cama ou en
situación de moita tensión emocional.
-Non esta demostrado que resulte mellor unha retirada paulatina ou unha brusca.
-Nunca
recorra a castigos ou medidas humillantes para forzar ao seu fillo a abandonar
o hábito do chupete. Reprender a un neno maiorciño por usar o chupete,
dificulta a súa retirada definitiva. Encomie ao seu neno cando logre deixalo
definitivamente. Festéxeo e móstrenlle o orgullo que nos produce o que vaia
facéndose maiorciño. Recorde, utilice sempre estes reforzos positivos.
- Procure facer participe ao seu fillo na decisión de abandonar o chupete.
Intente involucralo ofrecéndolle, por exemplo, que elixa entre diferentes
posibilidades, manifestándonos as súas preferencias. Pódeselle expor para que
elixa entre tiralo ao lixo, envialo á casa dos avoíños, deixalo unha noite
baixo a cama para que o colla o ratoncito Pérez, implicar a algún familiar (por
exemplo o padriño), para que lle propoña un trueque e tróquello por algún
xoguete ou regalito etc. (¡Use a súa imaxinación!).
-Como explicamos anteriormente, nos nenos maiorciños, moitas veces funciona moi
ben que o pediatra ou dentista explíquelle o que lle pode pasar á súa boca, e o
“ fea “ que se lle pode quedar, se se segue usando moito tempo o chupete.
-Permítalle que exprese os seus sentimentos e preocupacións nas situacións en
que máis adoita recorrer ao chupete. Estean especialmente atentos cando pareza
enfadado ou preocupado por algo. Préstenlle moita atención e procuren
proporcionarlles consolo e agarimo.
-Se tras conseguir que abandone o chupete, o seu fillo volve acordarse del nos
días seguintes e pídeo de novo (cousa que probablemente ocorra). Sexa firme.
Recórdelle que xa non hai chupete, e que o xa creceu e non usa esas cousas.
-Cando pretendamos conseguir que un neno maiorciño deixe de usar o chupete, hai
que intentar pescudar porque pode estar necesitando usalo. Hai que intentar
pescudar se existen situacións que o teñan preocupado ou acontecementos da
contorna que lle supoñan unha tensión emocional. Non teremos éxito se
intentamos quitar o chupete sen axudarlle con estes problemas para os cales o
neno se esta refuxiando no hábito, tranquilizador para el, do uso do chupete.
Intente pescudar a que preocupacións está enfrontándose. Algúns nenos recorren
ao hábito de chupeteo para, simplemente, reclamar atención.
ESTOS SON OS CONSELLOS ,DA PROFE
MARICRUZ, POLO BEN DO VOSO FILLO/A.
NON SON UNHA IMPOSICIÓN.SON OS
PAIS/NAIS OS QUE DECIDEN,PERO PENSADE QUE A COMODIDADE DE HOXE PODE SER O PROBLEMA
E INCOMODIDADE DE MAÑÁ.
Un saúdo afectuoso da profe Maricruz.